7 juni 2019

De kraamzorgbranche staat er niet goed voor!

Bo Geboortezorg heeft om een beter beeld te krijgen van de financiële situatie in de sector een kostenmonitor kraamzorg laten uitvoeren. De monitor is in het eerste kwartaal van 2019 uitgevoerd door financieel managementbureau SIS Finance uit Amsterdam.

Bevindingen kostenmonitor

Uit de monitor komt naar voren dat de branche er niet goed voor staat. Dit zijn de zorgwekkende bevindingen:

  • In 2016 en 2017 maakten nagenoeg alle onderzochte organisaties verlies.
  • Naar verwachting loopt bij de meeste organisaties het verlies over 2018 verder op.
  • Het eigen vermogen loopt bij het merendeel van de organisaties terug.
  • In de sector is er geen ruimte voor investeringen.
  • Het aandeel vaste activa op de balans is bij organisaties erg laag.

Conclusies kostenmonitor

Bovenstaande brengt de onderzoeker tot de volgende conclusies:

  • Kraamzorgorganisaties lijken als het ware gewend aan break-even resultaten, een zeer laag eigen vermogen (als buffer) en zeer beperkt ruimte voor (ict) investeringen en innovatie.
  • Bij ongewijzigd beleid en de huidige tariefstellingen zullen kraamzorgorganisaties niet of nauwelijks kunnen innoveren, hebben zij geen financiële buffers en moeten zij blijven werken met – voor de kraamverzorgende – niet optimale arbeidscontracten.
  • De sector heeft financieel lang het hoofd boven water kunnen houden vanwege de hoge betrokkenheid (‘alle aandacht naar de cliënten’) van eigenaren, kraamverzorgenden en overige medewerkers.
  • Om het hoofd boven water te houden lost de sector veel zaken zelf op. Een aantal voorbeelden is genoemd: de flexibele arbeidscontracten met kraamverzorgenden, lage winst of zelfs verlies accepteren, en niet kunnen investeren. Een ander voorbeeld hiervan is het lage aandeel van ondersteuning (overhead) bij organisaties.

Aanbevelingen

In het onderzoeksrapport springen twee aanbevelingen in het oog:

  • Een duurzame verhoging van het NZa-tarief, zodat een rendement van 3 tot 5% gehaald kan worden én een buffer kan worden opgebouwd. Aan deze tarieven zouden verzekeraars zich moeten houden.
  • Zo’n tariefsverhoging biedt investeringsruimte voor bijvoorbeeld modernisering op het gebied van ICT; zeker niet alle organisaties hebben state-of-the-art tooling en niet alle kraamverzorgenden hebben de beschikking over een tablet.

Opzet monitor onderzoek

Voor de monitor zijn 15 kraamzorgorganisaties geselecteerd die cijfermatige input hebben aangeleverd over 2017 en 2016. Ter verheldering en verdieping van de cijfers heeft SIS Finance kwalitatieve gesprekken gevoerd. Bij de selectie van deelnemers is rekening gehouden met een goede spreiding over Nederland. In de monitor zijn zowel kleinere, middelgrote als grotere organisaties ondervraagd. Door middel van deze strenge selectie geeft de monitor, ondanks het beperkte aantal deelnemers, een goed en evenwichtig beeld van de financiële situatie in de kraamzorgsector.

Kostenonderzoek NZa

De uitkomsten van de monitor bevestigen het beeld wat de laatste jaren is ontstaan en onderstrepen de noodzaak van een formeel kostenonderzoek door de NZa. Kort na het verschijnen van het concept-rapport diende Bo hiertoe een verzoek in bij de NZa. Een besluit hierover is bekrachtigd in het bijzijn van alle stakeholders in de geboortezorg tijdens het Technisch Overleg van 15 april.

In afwachting van de uitkomsten van het kostenonderzoek van de NZa gaat Bo alvast met verschillende partijen overbruggingsmogelijkheden voor de tussenliggende periode verkennen.

CNV Zorg & Welzijn

CNV Zorg & Welzijn heeft al langer gezegd dat het niet goed gaat met de sector Kraamzorg, en is ook niet geheel verrast door dit resultaat. Dit heb ik als cao-onderhandelaar meerdere malen geuit bij Bo geboortezorg. Dat het NZa tarief omhoog moet is ook door het CNV vaker gezegd, maar ook dat zorgverzekeraars niet onder het NZa tarief moeten uitkeren. En dat wordt nog veelvoudig gedaan.

Nu de harde feiten boven tafel komen is het niet meer vijf vóór twaalf maar vijf óver twaalf geworden! Laat het voor NZa nu ook duidelijk worden dat deze sector op deze manier niet verder gaan. Een prachtige sector die zorgt voor ouders en kind bij de start van het leven van het kind, mogen we niet de rug toe keren. CNV Zorg & Welzijn blijft er boven op zitten!

 

Karin Kasper,  Cao Kraamzorg-onderhandelaar