28 april 2016

Roerige en historische synode

Deze maand kwam de generale synode van de Protestantse Kerken in Nederland bijeen in Lunteren. Theo van Driel, secretaris van Kerk en Ideëel volgde de synode vanaf de publieke tribune.

“Werp het net aan de andere kant uit. Kijk wat er nog kan, de vis ligt al op het droge”, zo sprak preases Karin van den Broeke in haar openingswoord tijdens de generale synode, die op 21 april begon. “De Geest leert ons op de juiste tijd te spreken en te zwijgen. Daarom moeten we bidden om de Geest. We zijn de kerk na Pasen, van dood naar leven.” Juist in die week schreef het Reformatorisch Dagblad dat de Geest wel meer benoemd kon worden tijdens de synode en dit leek het antwoord daarop.

Nieuwe scriba

De synode benoemde Dr. René de Reuver tot nieuwe scriba, die zijn werk in juni zal beginnen als opvolger van Dr. Arjan Plaisier. De Reuver voelt zich zowel geroepen van beneden als van Boven en dankte daarom voor het in hem gestelde vertrouwen. In de media werd de kerk vergeleken met V&D. Iedereen vindt het jammer als die sluit, maar niemand komt er meer. Maar de vergelijking gaat mank. De kerk is geen bedrijf, alhoewel de vanzelfsprekendheid voorbij is. “We staan met de komst van migranten voor een nieuwe uitdaging van veelkleurigheid, het gaat om het doorgeven van het Evangelie in een seculiere samenleving. De kerk is persoonlijk, maar niet individueel”, zo sprak de nieuwe scriba.

Kerk 2025

In de bespreking van het rapport “Kerk 2025. Een stap verder” was er kritiek op Arjan Plaisier. Voor de tweede keer in korte tijd ging hij door het stof, omdat de kerkelijk werker in het rapport niet voorkomt. En dit terwijl er één kerkelijk werker op de vijf predikanten staat. “Hoe kan ik ze toch vergeten?”, vraagt Plaisier zich af. Onze beleidsmedewerker Margriet van Andel op de publieke tribune steekt haar ergernis niet onder stoelen of banken. De benaming bisschop krijgt kritiek, maar ook bijval. Gaan we in de kerk niet teveel van bisschop naar voorzitter en van ambt naar ambtenaar? Moet de kerk niet back to the future in plaats van back to basics? Die avond kiest de synode voor de term classis-predikant, waarmee het in elk geval een ambtelijke titel blijft.

Gemeenteadviseur

De volgende dag staat in het teken van de dienstenorganisatie. Bestuursvoorzitter Greet Prins legt uit dat ze de medewerkers niet te lang in onzekerheid wil laten en laat de gevolgen zien van de bezuinigingen voor zowel de gemeenteadviseurs als andere medewerkers. Vanuit de synode komen er wel kritische vragen, want men is nog niet unaniem overtuigd van de noodzaak van het schrappen van de functie van gemeenteadviseur en vraagt zich af wat straks de winst wordt ten opzichte van de huidige praktijk van advies. Laat de gemeenteadviseur niet in de kou staan krijgt de directeur Haaije Feenstra als boodschap mee. Waarom nu pas, waarom geen zachte landing, vraagt men zich af. Ook de financiële onderbouwing wordt te mager gevonden. In het categoriaal pastoraat wordt het studentenpastoraat niet benoemd, terwijl daar ook klappen vallen. Ga zorgvuldig om met je medewerkers, zo klinkt vanuit de zaal.

Vakbond

Positief is Feenstra over de inbreng van de vakbond, die met hem samen problemen voorziet op de lange termijn. Daarom wordt er zowel met de synode, de Ondernemingsraad als de vakbonden gesproken. Dat de vakbonden ook kritiek hebben blijkt uit de bijdrage van bestuurder Karin Kasper op deze site. Dat had ook best benoemd mogen worden. Uiteindelijk gaat de synode met kanttekeningen akkoord.

Er worden bijzondere stappen gezet in de oecumene. Zo deelt Plaisier in de bespreking van de brieven over het ambt mee dat er overleg is gevoerd met de R.K. bisschoppensynode en dat deze samen met Plaisier werkt aan een verklaring die 31 oktober zal worden voorgelezen. De kerken maken zich op voor de viering van 500 jaar Reformatie en willen daarom dichter tot elkaar komen. Ook met de Oud katholieke bisschoppen staat een gesprek gepland. Historisch is het unanieme besluit tot verregaande samenwerking tussen vijf Reformatorische kerkgenootschappen. Dat is bemoedigend.

Margriet van Andel is betrokken bij de voortgangsrapportage over Permanente Educatie. Er is inderdaad voortgang, maar lang niet alle predikanten maken voldoende gebruik van deze mogelijkheid. En zeker bij de eerder genoemde kerkelijk werkers valt nog veel te winnen. In het vervolg zal daar nog eens apart over gesproken worden.

Al met al een roerige bewogen synode met reden tot zorg, maar ook tot dankbaarheid.