Commissie ethiek Jeugdzorg

De commissie Ethiek in de Jeugdzorg bestaat uit verschillende professionals vanuit de jeugdzorg die met elkaar de aandacht willen vestigen op de ethische kant van de jeugdzorg. Op de werkvloer en in organisaties is het belangrijk dat er voldoende aandacht is voor reflectie op die ethische kanten van het werk. Wat zijn dan de ethische kanten van het werk? Is daar niet genoeg aandacht voor? Hoe kan dat dan verbeterd worden? Wat doet de commissie Ethiek in de Jeugdzorg van het CNV Publieke Zaak  daar dan in?

Ethische kanten van het werk

Ons werk met jeugdigen en hun (pleeg)ouders is werk met mensen. Dat betekent dat we onszelf als mens meenemen in alle situaties waarin we terecht komen. Wat we meemaken en zien heeft ook betrekking op ons: op hoe wij voelen en denken over wat we vinden dat goed is en wat niet. We oordelen over situaties:

  • wanneer is een opvoeding nog goed genoeg?
  • Wanneer gaan we een melding doen bij het Algemeen Meldpunt Kindermishandeling (AMK) of gaan we over tot een procedure voor een uithuisplaatsing?
  • Wanneer zijn aspirant pleegouders geschikt?

Daarvoor staan richtlijnen in protocollen en procedures, en we voelen zelf wat we goed vinden. Niemand kan dergelijke keuzes alleen af met het volgen van een richtlijn. Elke situatie behoeft een afweging op zich. Daarvoor zijn/worden we geschoold en wordt van ons zelfreflectie verwacht.

Genoeg aandacht

Zijn scholing en zelfreflectie daarin voldoende? Nee, ook intervisie met elkaar is nodig. Casussen roepen vragen op die we niet zonder overleg willen beantwoorden. Veelal worden in intervisie problemen besproken met de vraag: ‘wat moet ik nu doen?’ Dat is een heel belangrijke vraag, maar daar gaat een vraag aan vooraf: ‘wat is eigenlijk goed in deze situatie?’ Dat is de ethische vraag waar nogal eens aan voorbij wordt gegaan, of die voor duidelijk wordt aangenomen zonder dat er overleg over is. Dat heeft effect op de uitkomst van de vraag ‘wat moet ik nu doen?’
Ruimte voor de vraag naar ‘het goede’ moet bewust gecreëerd worden. Er moet apart de aandacht op gevestigd worden en het moet voor ieder mogelijk zijn om daar zijn/haar eigen visie op te geven. Dat komt de kwaliteit van ons handelen ten goede.

Verbetering

Alleen de bewustwording dat deze vragen belangrijk zijn en dat er tijd en aandacht voor nodig is om ze te beantwoorden maakt verschil. Maar bewustwording is niet genoeg. Wij merken zelf in onze casusbesprekingen nog regelmatig dat de vraag naar ‘wat goed is’ wordt opgeslokt door onze ‘deskundigheid’ en we snel in oplossingen verzinnen schieten zonder eerst de onderliggende vragen goed onderzocht te hebben. Het is dus nodig dat we in het gesprek de ruimte daarvoor blijven creëren. Bovendien vraagt het van de mensen in zo’n bespreking ook een houding die oordelen over elkaar opschort. Kunnen we elkaar onbevooroordeeld bevragen. Dat is best moeilijk.

De commissie Ethiek in de jeugdzorg

Als commissie Ethiek willen we professionals in de jeugdzorg helpen bij deze bewustwording. Dit doen we onder andere door op concrete situaties te reflecteren. Onze casusbespreking vatten we samen en plaatsen we op de site om te laten zien hoe een casusbespreking op ethische voet kan plaatsvinden. We willen zo professionals stimuleren om ook hun ethische vragen, veroorzaakt door het gevoel dat iets in de situatie niet klopt,  expliciet te maken en op elkaars vragen te reageren. We hopen zo bewustwording en onbevooroordeeld kijken te bevorderen. Daarnaast proberen we de verschillende bewegingen in jeugdzorgland die rondom deze thematiek te vinden zijn met elkaar te verbinden zodat we gezamenlijk toe kunnen voegen aan de kwaliteit van de zorg voor onze jeugd in Nederland.