Arbeidstijden

Hoe lang van tevoren moet je werkgever laten weten of je vakantie-aanvraag is goedgekeurd?

Als je jouw vakantie schriftelijk hebt aangevraagd bij de werkgever, dan moet jouw werkgever daar binnen twee weken op reageren. De werkgever mag de vakantie alleen weigeren als jouw geplande vakantie tot een ernstige verstoring van de bedrijfsvoering leidt. Krijg jij niet binnen twee weken reactie van de werkgever, dan wordt de vakantie vastgesteld zoals jij deze hebt aangevraagd.

Let op: De werkgever kan de vastgestelde vakantie na overleg met jou wegens gerichte redenen weer wijzigen. Als jij hierdoor schade lijdt, dan is de werkgever verplicht die schade te vergoeden.

Hoeveel weken vakantie mag ik opnemen en is dit inclusief of exclusief weekenden?

Het aantal weken vakantie dat je kunt opnemen is afhankelijk van het aantal uur dat je werkt en onder welke cao je valt. In de wet staat dat iedere werknemer jaarlijks recht heeft op minimaal 4 keer de wekelijkse arbeidsduur aan vakantie (de wettelijke vakantie-uren). In de meeste cao’s zijn meerdere vakantierechten toegekend, de zogenaamde bovenwettelijke vakantie-uren.

Ook of jouw vakantie inclusief of exclusief weekenden is, is afhankelijk van de betreffende cao. In de cao VVT is bijvoorbeeld het volgende opgenomen:

Je kunt tenminste aanspraak maken op een periode van 3 aaneengesloten weken vakantie-uren. Dit is inclusief de weekenden voorafgaand en aansluitend op je vakantie.

Mogen mijn overeengekomen schooluren (BBL’er) worden ingezet als werkuren tijdens de schoolvakanties?

Dit is afhankelijk van wat er is afgesproken in jouw leer-arbeidsovereenkomst. Als er expliciet is afgesproken dat je niet hoeft te werken tijdens schoolvakanties, dan ben je niet verplicht dit te doen. Bij een BBL-contract is het meestal zo dat je wel verplicht kunt worden te werken in de schoolvakanties. Je krijgt hier immers voor betaald.

In hoeverre mag een werkgever zorgen dat jij hoog in je min-uren komt, zodat je dit in de zomerperiode extra moet werken om de tekorten op te vangen?

Als je in de zorg werkzaam bent, werk je met een zogenaamde jaarurensystematiek. Dat betekent dat er op jaarbasis uitgerekend wordt hoeveel uren je (minimaal) zou moeten werken. De werkgever moet jou in de gelegenheid stellen om het genoemde aantal uren op jaarbasis te werken. Wel adviseren wij je om – indien je constateert dat er min-uren opgebouwd worden – de werkgever hier schriftelijk op aan te spreken. Mocht je nu merken dat dit regelmatig gebeurt, geef dit signaal dan ook af bij de ondernemingsraad.

Als ik min-uren heb, mag mijn werkgever dit dan zonder overleg compenseren met mijn vakantie-uren?

Nee, dit mag niet. Als je min-uren opbouwt in de loop van een kalenderjaar, adviseren wij je om geregeld (schriftelijk!) bij de werkgever aan te geven dat je je er van bewust bent dat je min-uren hebt opgebouwd, dat je deze graag wilt inhalen en op welke dagen je zou kunnen werken. Als de werkgever dan niet in gaat op deze voorstellen, dan mag hij de min-uren aan het einde van het jaar niet verrekenen.

Welke stappen kun je ondernemen in geval de werkgever niet van tevoren overlegt over vakanties?

Als jouw werkgever zonder overleg jouw vakantiedagen vaststelt terwijl in jouw contract of in de betreffende cao iets anders is bepaald, dan is het advies om in eerste instantie zelf bezwaar te maken en in gesprek te gaan met de werkgever. Het is ook mogelijk om de situatie aan te kaarten bij de ondernemingsraad/personeelsvertegenwoordiging. Mocht je hierbij niet verder komen of graag advies willen over hoe je dit kunt aanpakken, neem dan contact op met CNV Zorg & Welzijn!

Mijn werkgever zegt dat wij geen recht hebben op een pauze bij een dienst van 3 of 4 uur per dag. Klopt dit?

Ja dat klopt. In de wet is geregeld dat werknemers vanaf hun 18e recht hebben op een pauze als de dienst 5,5 uur of langer duurt. Bij een kortere dienst heb je dus geen recht op pauze. Wel kun je daar met de werkgever afspraken over maken.

 

Heb ik recht op pauze als ik een nachtdienst draai?

Voor de nachtdiensten gelden er wat pauzes betreft geen andere regels dan in de dagdiensten. Dat betekent dat ook voor de nachtdiensten recht op pauze bestaat. In onderstaand schema kunt u herleiden per hoeveel uur je recht heeft op een bepaalde pauze.

Bij meer dan 5,5 uur arbeid per dienst 30 minuten pauze
(eventueel 2 x 15 minuten)
Bij meer dan 10 uur arbeid per dienst 45 minuten pauze
(eventueel 3 x 15 minuten)

In bepaalde sectoren is het niet altijd mogelijk om een pauze gedurende de nachtdienst in te plannen. Soms moeten werknemers alleen een nachtdienst draaien en kunnen dan niet de werkplek verlaten. Volgens de nieuwe arbeidstijdenwet is het dan wel toegestaan om af te zien van een pauze. In plaats van de gemiddelde 40 uur per week in een periode van 16 weken mag er in dat geval gemiddeld  44 uur per week gewerkt worden in een periode van 16 weken. Tevens geldt dan dat een nachtdienst niet langer dan 10 uur per dienst mag zijn.

 

Voor het begeleiden van een cliëntenvakantie maak ik meer arbeidsuren dan waarvoor ik word betaald. Kan dit?

In de cao is de hoogte van de vergoeding tijdens een cliëntenvakantie vastgelegd. Meestal krijg je over een deel van de gewerkte uren salaris betaald en over het andere deel vrije tijd. Als je vrijwillig deelneemt aan deze cliëntenvakantie, hoeft de werkgever je niet volledig uit te betalen. Bij de OR kun je informeren of er nog aanvullende regelingen zijn afgesproken.

 

Ik werk in een wisselend rooster waardoor ik soms plusuren maak en soms minuren

Het kan dat je werkt in een jaaruren systematiek. Hierbij is het zo dat er een wisselend aantal uren per week gewerkt wordt en plus- en minuren gemaakt worden. Het aantal uren per week is dan een gemiddelde. Plus- en minuren dienen met elkaar verrekend te worden.

 

Hoeveel uur mag ik maximaal werken?

In de Arbeidstijdenwet is opgenomen dat een werkdag maximaal 12 uur mag duren. In deze wet is opgenomen dat daarvan via een collectieve regeling afgeweken mag worden. Uw eigen CAO kan dus afwijken van de Arbeidstijdenwet. Als een werkgever een regeling wil overeenkomen met de ondernemingsraad mag die nooit slechter zijn dan wat in de CAO is afgesproken.

 

Mag een werkgever een rooster of werktijden wijzigen?

Dat kan niet zomaar. Als je afspraken met je werkgever hebt gemaakt over je rooster, kan de werkgever dat niet eenzijdig wijzigen. Mocht er echter sprake zijn van een zwaarwegend dienstbelang, kan het wel zo zijn dat de werkgever je rooster of werktijden mag wijzigen. Hij moet daarover wel eerst met je in overleg treden. Komen jullie er samen niet uit, neem dan contact op met CNV Connectief.

 

Ben ik verplicht om over te werken?

In de wet is niets geregeld over de verplichting tot overwerk. In de Arbeidstijdenwet is alleen geregeld hoeveel uur er per dag en week maximaal gewerkt mag worden. Soms is in de individuele arbeidsovereenkomst of CAO een bepaling opgenomen over overwerk. Als er niets geregeld is, dan geldt in zijn algemeenheid dat een werknemer aan een redelijk verzoek van zijn werkgever om incidenteel over te werken moet voldoen. De belangen van de organisatie en de werknemer zullen daarbij tegen elkaar afgewogen moeten worden en beiden dienen zich als goed werkgever en goed werknemer te gedragen. De werkgever mag niet verlangen dat er structureel overgewerkt wordt. Als er verzocht wordt om over te werken op een tijdstip dat je niet schikt, probeer dan in overleg met de werkgever tot een andere oplossing te komen. Als dat niet lukt, betekent dat niet dat je overwerk mag weigeren.

 

Heb ik recht op een overwerkvergoeding?

Je hebt alleen recht op betaling van extra gewerkte uren als je deze uren in opdracht van de werkgever heeft gemaakt. Als je op eigen initiatief langer op uw werk blijft om bepaalde werkzaamheden af te ronden, loop je het risico dat de extra gewerkte tijd niet uitbetaald worden omdat de werkgever geen opdracht heeft gegeven om langer door te werken.

De vergoeding voor overuren bedraagt soms een extra percentage bovenop het loon. Ook is het mogelijk dat de gewerkte extra uren in vrije tijd worden vergoed. Hierover moeten dan wel in de arbeidsovereenkomst of CAO afspraken zijn gemaakt. Als er geen aanvullende afspraken zijn gemaakt, geldt het gebruikelijke uurloon.

 

Ik werk in een verzorgingshuis en ben 56 jaar. Ben ik nu verplicht om nachtdiensten te draaien?

In de CAO VVT is opgenomen dat aan een werknemer van 55 jaar of ouder geen nachtdienst, bereikbaarheids-, aanwezigheids- (waaronder slaapdienst) of consignatiedienst wordt opgedragen tussen 23:00 en 07:00 uur. Hiervan kan worden afgeweken als de werknemer het geen probleem vindt deze diensten te draaien.

 

Wat als mijn werkgever zich niet aan de Arbeidstijdenwet houdt?

Je moet er in eerste instantie zelf op letten dat de regels voor arbeidstijd, rusttijd, pauze en nachtarbeid worden nageleefd. Je werkgever kan niet eisen dat je buiten deze normen om werkt. Als je het idee hebt dat regels niet worden nageleefd, kun je dat het beste eerst bij de werkgever zelf aankaarten. Overtredingen van de Arbeidstijdenwet kunnen ook door de ondernemingsraad worden aangekaart of anders rechtstreeks bij de arbeidsinspectie.

 

Op hoeveel pauze heb ik recht?

Een werknemer van 16 of 17 jaar die meer dan 4½ uur per dienst werkt, heeft recht op een tussentijdse pauze van tenminste 30 minuten. Voor iemand van 18 jaar en ouder geldt bij een arbeidsduur van 5½ uur per dienst hetzelfde. Bij meer dan 8 uur arbeid per dienst geldt een tussentijdse pauze van 45 minuten waarvan minimaal 30 minuten aaneengesloten. Voor werknemers vanaf 18 jaar kan via de CAO van deze regeling worden afgeweken. De pauzes van 30 minuten kunnen worden opgesplitst in pauzes van ieder 15 minuten. Jongeren van 16 en 17 jaar zijn nog wel (deels) leerplichtig. Het werk mag hen niet verhinderen naar school te gaan. Daarom wordt de tijd dat jongeren naar school gaan meegeteld als arbeidstijd.

 

Wanneer is er sprake van een nachtdienst?

Er is sprake van een nachtdienst als je in een dienst meer dan één uur werkt tussen 00:00 uur ’s nachts en 06:00 uur ’s ochtends.

 

Ik bouw door verkeerd roosteren van mijn werkgever heel veel min-uren op. Mag dit?

Als je in de zorg werkzaam bent, werk je met een zogenaamde jaarurensystematiek. Dat betekent dat er op jaarbasis uitgerekend wordt hoeveel uren u (minimaal) zou moeten werken. De werkgever moet u in de gelegenheid stellen om het genoemde aantal uren op jaarbasis te werken. Wel adviseren wij je om – indien je constateert dat er min-uren opgebouwd worden – de werkgever hier schriftelijk op aan te spreken.

 

Mag werkgever flexibele roosters hanteren?

Waar heb je recht op als de werkgever bijvoorbeeld een algemene regeling wil afsluiten waarbij voor 90% vast ingeroosterd wordt en voor 10% flexibel? Als de werkgever een dergelijke algemene regeling afsluit met de OR of de personeelsvertegenwoordiging, dan is dit toegestaan. Wel moet het zo zijn dat altijd het grootste deel van de uren zo veel mogelijk vast ingeroosterd wordt.

 

Hoe om te gaan met minuren?

Als je min-uren opbouwt in de loop van een kalenderjaar, adviseren wij je om geregeld (schriftelijk!) bij de werkgever aan te geven dat je je er van bewust bent dat je minuren hebt opgebouwd, dat je deze graag wilt inhalen en op welke dagen je zou kunnen werken. Als de werkgever dan niet in gaat op deze voorstellen, dan mag hij de min-uren aan het einde van het jaar niet verrekenen.

 

Wat zijn de collectieve regelingen die in de Arbeidstijdenwet genoemd worden?

In de Arbeidstijdenwet staan algemene bepalingen die gelden voor iedere werknemer. Voor werknemers werkzaam in onder andere de zorgsector gelden bijzondere regels die specifiek gericht zijn op deze groep werknemers. Daarnaast geldt dat het mogelijk is om via collectieve afspraken af te wijken van enkele bepalingen van de Arbeidstijdenwet. Deze collectieve afspraken kunnen gelden voor de hele organisatie, maar meestal is het gericht op een specifieke afdeling. Deze collectieve afspraken kunnen alleen met de ondernemingsraad worden gemaakt op grond van art. 27 WOR of in de CAO worden opgenomen. Is er geen collectieve regeling overeengekomen, dan geldt wat er in de Arbeidstijdenwet is geregeld. Een leidinggevende kan zodoende niet zelf een collectieve regeling samenstellen. Overtredingen van de Arbeidstijdenwet kunnen door de ondernemingsraad worden aangekaart of anders rechtstreeks bij de arbeidsinspectie.

 

Voor wie geldt de Arbeidstijdenwet?

De Arbeidstijdenwet geldt voor iedereen die voor een werkgever werkt, dus voor alle werknemers met een arbeidsovereenkomst en voor alle ambtenaren met een publiekrechtelijke aanstelling, maar ook voor alle stagiairs, uitzendkrachten en gedetacheerden. In sommige gevallen is de Arbeidstijdenwet ook op zelfstandigen van toepassing. Dat is voornamelijk in situaties waarin het ook gaat over de veiligheid van derden.

 

{"single_open":"true","transition_speed":"300"}